.png)
Ko‘pchiligimiz tanish bo‘lgan o‘sha mashhur jumlani eslang: "Dushanbadan boshlayman". Sport zali, yangi loyiha, til o‘rganish yoki zararli odatlarni tashlash — bularning barchasi ko‘pincha keyingi haftaning birinchi kuniga rejalashtiriladi. Bu shunchaki oddiy gap emas. Bu inson ruhiyatidagi eng qadimiy va eng qimmatga tushadigan bahona.
Nega aynan dushanba? Va nega biz o‘zimizni shu qadar osonlik bilan aldashga ko‘nikib qolganmiz?Kelajakdagi "men"ga yuklangan ortiqcha mas’uliyat
Psixologiyada "vaqtinchalik diskontlash" (temporal discounting) degan tushuncha bor. Biz miyamizda hozirgi "men"imizni va kelajakdagi "men"imizni go‘yoki ikki xil odamdek qabul qilamiz. Hozirgi "men" qulaylik va rohatni xohlaydi, kelajakdagi "men" esa qahramon bo‘lishi, intizomli ishlashi va qiyinchiliklarni yengishi kerak."Dushanbadan boshlayman" deganimizda, biz og‘ir yukni o‘sha kelajakdagi noma’lum qahramonga yuklab, hozirgi huzur-halovatimizni saqlab qolamiz. Biz o‘zimizni aldab, go‘yoki vaqtni to‘g‘ri taqsimlayotgandek tuyulamiz, aslida esa shunchaki qaror qabul qilish mas’uliyatidan qochamiz.
"Toza sahifa" illyuziyasi
Dushanba – bu taqvimdagi sun’iy chegaradir. Miya yangi narsalarni boshlash uchun ramziy boshlang‘ich nuqtalarni yaxshi ko‘radi. Yangi oy, yangi yil yoki yangi hafta – bularning barchasi bizga o‘tmishdagi xatolarni o‘chirib, "toza sahifa"dan boshlash imkonini beradigandek ko‘rinadi. Ammo bu illyuziya. Hayotda toza sahifalar yo‘q. Biz har bir kunni oldingi kunlardan olgan tajriba va charchoq bilan kutib olamiz. Agar bugun bajara olmagan ishingizni dushanbaga sursangiz, bu dushanba kuni u ishni bajarishingizga kafolat bermaydi. Aksincha, bu shunchaki "kechiktirish" (prokrastinatsiya) odatini mustahkamlaydi, xolos.Bahona – vaqt va imkoniyatlar qotili
Bu bahonaning eng xavfli tarafi shundaki, u o‘tkazib yuborilgan imkoniyatlarning narxini yashiradi. Iqtisodiy nuqtai nazardan qaraganda, har bir kechiktirilgan soat – bu yo‘qotilgan daromad yoki rivojlanish demakdir. Agar siz bir haftalik "start"ni kutib o‘tirsangiz, siz o‘sha 120 soatlik resursni shunchaki o‘tkazib yuborayotgan bo‘lasiz.Eng yomoni, bu jarayon takrorlanaveradi. Dushanba keladi, lekin o‘sha "ideal holat" – kayfiyat, energiya yoki vaqt hali ham yetarli emasdek tuyuladi. Natija esa yana bir haftaga surilish. Bu zanjir yillar davomida cho‘zilishi va insonning butun hayotiy rejalari barbod bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
Qanday qilib bu tuzoqdan chiqish kerak?
Haqiqiy o‘zgarishlar dushanba tongida emas, balki aynan shu soniyada, qaror qabul qilingan daqiqada boshlanadi.- Agar biror ishni boshlash qiyin bo‘lsa, uni dushanbaga qoldirmang. Uni shunchalik maydalashtiringki, bajarishdan qochib bo‘lmasin. Kitobni butunlay o‘qish emas, bor-yo‘g‘i bir bet o‘qish.
- "Dushanba"ni lug‘atingizdan o‘chirib tashlang. Ishni "hozir" yoki "keyingi 5 daqiqada" boshlashni qoida qilib oling.
- Biz ko‘pincha dushanbani kutamiz, chunki biz mukammal bo‘lishni istaymiz. Ammo jarayonning o‘zi tartibsiz bo‘lishi mumkinligini tushunish kerak. Hozir boshlab, xato qilib, uni to‘g‘rilash – dushanbani kutib o‘tirishdan ming karra samaraliroq.
Yakuniy mushohada
Dushanba – bu shunchaki kalendardagi 24 soatlik bo‘lak. Uning o‘zida hech qanday sehrli kuch yoki yangi imkoniyat yo‘q. Kuch – sizning qaroringizda. Biz "dushanba" degan bahonani o‘zimizga qalqon qilib, aslida yashashni, harakat qilishni va o‘zgarishni ortga suryapmiz. Balki, eng yaxshi vaqt – aynan hozirgi, siz ushbu satrlarni o‘qib turgan lahzadir. Ertangi kun yoki keyingi hafta haqida xayol surishni to‘xtatib, bugun, aynan hozir nima qilishingiz mumkinligini o‘ylab ko‘ring. Axir, hayot kalendardagi kunlarga qarab emas, qilingan harakatlarga qarab o‘lchanadi.Mavzuga doir: Agar ushbu maqola sizni o‘ylantirib qo‘ygan bo‘lsa, unda aynan nima uchun harakatdan to‘xtab qolayotganimizni tushunishga yordam beradigan "
.png)
.png)