Oxirgi yangilanish: 2026-yil 28-iyul.
Konseptual.uz’ning maqsadi — murakkab psixologik, salomatlik, oilaviy va ijtimoiy masalalarni o‘zbek tilida tushunarli, dalillarga tayangan va inson qadr-qimmatini hurmat qilgan holda yoritish. Ushbu siyosat materiallar qanday tayyorlanishi, tekshirilishi va tuzatilishini bayon qiladi.
Tahririy mustaqillik
Maqola mavzusi va xulosasi o‘quvchiga foyda, jamoat ahamiyati va dalillarning kuchiga qarab belgilanadi. Reklama beruvchi, hamkor yoki tashqi manfaatdor tomon tahririy xulosani sotib ololmaydi. Homiylik yoki tijoriy hamkorlik mavjud bo‘lsa, bu o‘quvchiga ochiq ko‘rsatiladi.
Manbalar va faktlarni tekshirish
Ilmiy, tibbiy, psixologik va huquqiy da’volarda imkon qadar birlamchi va nufuzli manbalarga ustuvorlik beriladi: ilmiy maqolalar, universitetlar, rasmiy davlat idoralari, xalqaro tashkilotlar va normativ hujjatlar. Yangilik voqealari haqida yozilganda ishonchli OAV xabarlari rasmiy bayonotlar bilan solishtiriladi.
Statistika kontekstdan uzib olinmaydi. Kuzatuv tadqiqotidagi bog‘liqlik sabab-oqibat sifatida ko‘rsatilmaydi. Qarama-qarshi ilmiy qarashlar muhim bo‘lsa, ularning mavjudligi yashirilmaydi. Tekshirib bo‘lmaydigan da’vo fakt sifatida berilmaydi.
Fakt va fikrning farqi
Tahliliy maqolalarda tekshiriladigan faktlar bilan muallifning kuzatuvi yoki mulohazasi bir-biridan ajratiladi. Muallif pozitsiyasi bo‘lishi mumkin, ammo u dalilni almashtirmaydi. Sarlavha maqolaning mazmunini to‘g‘ri ifodalashi, o‘quvchini chalg‘ituvchi sensatsiya yoki clickbaitga aylanmasligi kerak.
Nozik mavzularni yoritish
Bolalar, zo‘ravonlik, ruhiy salomatlik, o‘z joniga qasd, kasallik va oilaviy nizolar haqidagi materiallarda zarar yetkazmaslik tamoyiliga amal qilinadi. Voyaga yetmagan yoki jabrlanuvchini aniqlashga olib keladigan ortiqcha shaxsiy ma’lumotlar takrorlanmaydi. Insonning azobi tomosha yoki reklama vositasiga aylantirilmaydi.
Maqolalar tashxis qo‘ymaydi va individual davolash yoki dori ko‘rsatmasini bermaydi. Zarur holatlarda materialning ma’rifiy ekani va mutaxassisga murojaat qilish kerakligi eslatiladi.
Sun’iy intellektdan foydalanish
Sun’iy intellekt vositalari mavzu tuzilmasi, imlo, uslub, tarjima, tasvir g‘oyasi yoki dastlabki tahrirda yordamchi sifatida qo‘llanishi mumkin. Biroq yakuniy materialni tanlash, manbalarni tekshirish, xulosalarni baholash va nashr uchun javobgarlik inson muharrir zimmasida qoladi.
Sun’iy intellekt yaratgan havola, statistika yoki iqtibos mustaqil tekshirilmasdan fakt sifatida e’lon qilinmaydi. Sun’iy tasvir voqea joyidan olingan haqiqiy foto sifatida taqdim etilmaydi.
Tuzatishlar siyosati
Muhim faktik xato aniqlansa, maqola imkon qadar tez tuzatiladi. Tuzatish mazmunni jiddiy o‘zgartirsa, yangilanish haqida materialda izoh berilishi mumkin. Oddiy imlo yoki uslub tuzatishlari alohida qayd etilmasligi mumkin.
O‘quvchilar xato, manba muammosi, mualliflik huquqi yoki manfaatlar to‘qnashuvi haqida “Aloqa” sahifasi orqali xabar berishi mumkin. Asosli murojaat ko‘rib chiqiladi; tanqidning o‘zi materialni olib tashlash uchun sabab emas, ammo tekshirish uchun muhim signal hisoblanadi.
Ichki va tashqi havolalar
Ichki havola o‘quvchiga mavzuni chuqurroq tushunishga yordam berishi uchun qo‘yiladi. Tashqi havola manbani tekshirish imkonini beradi. Havola berilishi tashqi saytdagi barcha qarashlarni ma’qullash degani emas.
Mualliflik va javobgarlik
Material muallifi ko‘rsatiladi. Muallif va muharrir faktlarni halol taqdim etish, plagiatdan qochish, manfaatlar to‘qnashuvini yashirmaslik va inson qadr-qimmatini hurmat qilish uchun mas’uldir.
.png)
.png)